Emacs, en iyi şekilde; bir editör, bir postacı, bir haber okuyucusu ve Lisp yorumcusu sunanbir çalişma olarak tanımlanabilir. Emacs, kullandığınız programla diline göre kaynak kodlarını biçimlendirebileceğimiz bir program geliştirme aracı olarak tasarlanmıştır. Unix/Linux sistemlerinde kullanılan cok sayıda emacs versiyonu bulunmaktadır. Linux dağıtımları genelıkle GNU Emacs veya XEmacs versiyonlarindan birini içerir. GNU Emacs X Window System desteklidir. Menüler, kaydirma çubukları ve fare tabanlı işlemleri gibi birçok GUI özelliklerine sahiptir. Yeni versiyon için www.gnu.org ve kendi web sitesi olan www.emacs.org adresine bakabilirsiniz.

    Emacs'ın gücü ve esnekliği, tamponları yönetebilme yeteneğinden gelir. Emacs, tampon yönelimli bir editör olarak tanımlanabilir. Herhangi bir dosyayı bir editör yardımı ile düzenlediğinizde, dosya bir çalışma tamponuna kopyalanır ve düzenleme işlemleri bu tampon üzerinden gerçekleşir. Emacs, bir seferde birden fazla tamponu yönetebilir ve bir kaç dosyayı ayni anda düzenleyebilmenizi sağlar. Silinmiş ve kopyalanmış metni tutan tamponları düzenleyebilirsiniz. Ayni zamanda kendi tamponlarınızı oluşturabilir, onlara metin yerleştirebilir ve onları bir dosyaya kaydede bilirsiniz. Emacs, görevleri gerçekleştirmek için tampon özelliklerinden faydalanır. Bir e-posta oluşturduğunuzda, bir posta tamponu açarsınız; haber okuduğunuzda, haber tamponu açarsınız. Bir görevden diğerine geçiş, bir tampondan diğerine geçiş demektir.

    Emacs, bir kelime işlemci gibi çalışır. Klavyenizdeki tuşlar, girdi karakterlerini temsil eder; komutlar CTRL ve ATL tuşları gibi özel tuşlar ile uygulanır. Vi ve Ed'de olduğu gibi özel bir girdi kipi yoktur. Herhangi bir dosyayı açtığınızda yada oluşturduğunuzda metninizi düzenler yada editlersiniz, dosyayı kaydetmek istediğinizde ise; CTRL tuşunu kullanırsınız. Bu tip yönleri ile Emacs editörü oldukça kolay kullanma sahip bir editördür. Diğer bir yönü ile Emacs yüzlerce komuta sahip gelişmiş ve esnek bir editördür. Emacs aynı zamanda birden fazla pencereyi yönetebilecek esnekliğe sahiptir. Metin içinde ayni anda iki pencere görüntülüye bilirsiniz.

    Emacs editörünü, emacs komutuyla çalıştırabilirsiniz. Düzenlemek istediğiniz dosyanın adını girersiniz. Eğer bu dosya mevcut değil ise girmiş olduğunuz dosya adında yeni bir dosya oluşturulur. Aşağıda ki örnekte ise kullanıcı source.list dosyasını Emacs ile düzenlemek üzere çağırıyor.

        $ emacs  source.list

   Emacs, komut satırında bile kullanılabilen menüleri destekleyen, tam ekranlı bir editördür. Yeni bir dosya oluşturduğunuzda, alttaki iki satırı hariç, ekran boştur. İmleç, sol üst köşede konumlanır. Alt satır, echo alanı  olarak adlandırılır ve bir tür Emacs komut satırıdır. Echo alanı, emacs mesajlarını görüntülemek içinde kullanılabilir. Echo satırının üzerindeki satir Mode satırı  olarak adlandırılır. Bu satır düzenlenen metin hakkında durum bilgisi görüntüler. Mode satırı, negatif bir görünümle vurgulanmıştır. Emacs GNU versiyonunda ekranın üst kısmında bir menü listesi görünür. Eğer kabuk (shell) üzerinden çalışıyorsanız, F10  tuşuna basarak bu menülere kabuk üzerinden de ulaşabilirsiniz.

    Merin girmek için basitçe klavyeden yazarsınız ( Emacs her zaman girdi kipinde hazır bulunmaktadır ) komutların taşınması gibi komut düzenleme işlemleri CTRL tuşları ile uygulanır. Şimdi aşağıdaki Emacs için kullanılan bazı komutların açılımlarını inceleyelim.

    GNU Emacs editörünü, bir X Window Sytem pencere yönticisinden yada kabuk komut satırından çaliştirabilrsiniz. KDE ve Gnome gibi pencere yöneticilerinde genlellikle menüler arasinda bir girdi bulabilirsiniz. Eğer bu girdiye ulaşamiyorsanız herhangi bir kabuk üzrinden emacs  komutunu girerek Emacs'ı çalıştırablirsiniz. Emacs, bir terminal penceresinden başlatıldığında, X Window System desteği ile çalışır ve mouse tabanlı düzenlemelere ve menü seçimine izin verir. Emacs ayı zamanda X olmadan standart bir kabuk üzerinde de çalışabilir. Bu durumda mouse tabanlı işlemler devre dışı kalır. Daha önce bahsettiğimz gibi yine Emacs'ın menulerine F10 tuşuna basarak erişebilirsiniz. F10 tuşuna bastıgınızda ekran bölünür ve alt bölümde menüler ve bu menülere erişmek için gerekli tuşlar listelenir. Örnegin herhangi bir dosyayi açamk için önce F10'a basılır daha sonra f'ye basarak açamak istediginiz dosyalari listelersiniz, daha sonra o'ya basarak listelenen dosyalardan herhangi birini seçersiniz.

    Saygılarımla Murat Eroğlu

    Kaynak : Herkes İçin Linux Richard L. Petersen